İkinci testte elektrik tarafına geçiyoruz. Akü, marş motoru, alternatör, sigortalar ve kablolama… Elektrik arızası olan bir iş makinesi çoğu zaman hiç çalışmıyor ya da en kötü anda duruyor. Burada bilgi eksikliği doğrudan güvenlik sorununa dönüşebiliyor.
Elektrikli makinelerde ise konu daha da önemli. Elektrikli forklift ve transpaletlerde akü bakımı, şarj kuralları ve şarj alanındaki güvenlik önlemleri ayrıca soruluyor. Şarj sırasında neden havalandırma gerekir? Bu testte cevabını bulacaksınız. Elektrikli forkliftlerle ilgili ayrıntılar elektrikli forklift sayfasında. Depo işlerinde sık kullanılan makine için elektrikli transpalet ehliyeti sayfasına göz atın. Motorun mekanik tarafını da tekrar etmek isterseniz eksantrik mili yazımız iyi bir tamamlayıcı. İş ekipmanlarının güvenli kullanımına dair yönetmelikler ÇSGB sitesinde.
İçindekiler
Motor Elektrik Soruları – 2
Her soruda cevabınızı verin, doğrusunu ve kısa açıklamasını hemen görün. Takıldığınız yerde ipucuna bakabilirsiniz.
- 20soru
- 💡ipucu
- ⏱️süre yok
1. İş makinelerinin aküsünde su kaybının fazla olmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Regülatörün (konjektörün) arızalı olması
B) Diferansiyelin arızalı olması
C) Karbüratörün arızalı olması
D) Bujilerin arızalı olması
İpucu: Aküyü aşırı şarj eden arıza.
Açıklama: Regülatör arızalanırsa akü aşırı gerilimle şarj edilir, elektrolit kaynar ve akü çok su kaybeder.
2. İş makinesi ile çalışırken yağ lambası yanarsa ne yapılır?
A) Çalışmaya devam edilip iş bitiminde tamirciye gidilir
B) Hava filtresi temizlenir
C) Motor rölantide bir süre çalıştırılır
D) Motor stop edilir, iş hemen bırakılır
İpucu: Yağ basıncı yoksa motor yağsız kalır.
Açıklama: Çalışırken yağ lambası yanarsa yağ basıncı düşmüştür; motor hemen durdurulur ve arıza giderilmeden çalıştırılmaz. Aksi halde motor kısa sürede yatak sarar.
3. Motor yağı ve hidrolik yağı seviyelerine ne zaman bakılmalıdır?
A) Motor ve makine çalışmadan önce
B) Motor ve makine çalışır durumda iken
C) Kepçe kazı yaparken
D) Makine yürürken
İpucu: Yağ karterde toplanmış olmalı.
Açıklama: Motor yağı ve hidrolik yağı seviyeleri, makine düz zeminde ve çalışmadan önce kontrol edilir.
4. Motor su kaynattığı zaman radyatör kapağı nasıl yerinden alınır?
A) Kapak paçavra veya bezle tutulur, hafif gevşetilir, soğutma sisteminin içindeki sıcak hava boşaltılır, bundan sonra kapak yerinden çıkarılır
B) Radyatör kapağı ani olarak yerinden alınır
C) Motor stop edilir, soğuyuncaya kadar beklenir
D) Motora soğuk su dökülür, motor soğutulur
İpucu: Basınçlı buhar yüze fışkırabilir.
Açıklama: Sıcak radyatörde basınçlı buhar vardır. Kapak kalın bir bezle tutularak önce hafifçe gevşetilir, basınç boşaltılır, sonra çıkarılır. Kapak ani açılmaz, motora soğuk su dökülmez; mümkünse motorun soğuması beklenir.
5. Dizel motorlu iş makinelerinde marş basıyor ancak çalışmıyorsa muhtemel sebebi nedir?
A) Benzini bitmiştir
B) Karbüratör arızalıdır
C) Bujiler ateşleme yapmıyordur
D) Yakıt sistemi hava yapmıştır
İpucu: Dizel motorda karbüratör ve buji yoktur.
Açıklama: Dizel motorda karbüratör ve ateşleme bujisi bulunmaz. Marş basıp motor çalışmıyorsa yakıt sistemi hava yapmış olabilir; havası alınmalıdır.
6. Aşağıdakilerden hangisi vites kutusunun görevidir?
A) Motordan aldığı hareketi kavramaya iletmek
B) Kavramadan aldığı hareketin hız ve torkunu ayarlamak
C) Şafttan aldığı hareketi tekerleklere iletmek
D) Krank miline yataklık etmek
İpucu: Viteslerle hız ve güç değişir.
Açıklama: Vites kutusu, kavramadan (debriyaj) gelen hareketin hızını ve torkunu yol ve yük durumuna göre değiştirir; geri gitmeyi de sağlar.
7. Vantilatör kayışının koptuğu ilk önce hangi göstergeden anlaşılır?
A) Hız göstergesinden
B) Yağ göstergesinden
C) Yakıt göstergesinden
D) Şarj göstergesinden
İpucu: Kayış alternatörü de döndürür.
Açıklama: Vantilatör kayışı alternatörü de döndürdüğü için kayış koparsa şarj yapılmaz ve ilk olarak şarj göstergesi (lambası) uyarı verir. Ardından hararet de yükselir.
8. Lastik, orta kısmından aşınıyorsa sebebi nedir?
A) Lastik hava basıncı düşüktür.
B) Rot ayarı bozuktur.
C) Amortisör patlaktır.
D) Lastik hava basıncı fazladır
İpucu: Fazla şişirilmiş lastik ortadan basar.
Açıklama: Lastik basıncı fazla olduğunda lastik ortası şişer ve yolla yalnızca orta kısmı temas eder; bu nedenle ortadan aşınır. Basınç düşükse kenarlardan aşınır.
9. İş makinelerinde hidrolik pompa aşağıdakilerden hangisine hidrolik yağı göndermez?
A) Hidrolik motorlara
B) Hidrolik silindirlere
C) Motor karterine
D) Hidrolik valflere
İpucu: Karter motor yağının yeridir.
Açıklama: Hidrolik pompa yağı valflere, silindirlere ve hidrolik motorlara gönderir. Motor karteri ise motor yağının bulunduğu ayrı bir haznedir.
10. Marş motorunun görevi nedir?
A) Pompaya mazot göndermek
B) Akümülatörü şarj etmek
C) Alternatöre akım vermek.
D) Motora ilk hareketini vermek
İpucu: Motoru ilk kez döndüren parça.
Açıklama: Marş motoru aküden aldığı elektrikle volanı döndürerek motora ilk hareketini verir.
11. İş makineleri çalıştırıldığında gösterge panelindeki hangi ikazın sönmesi gerekir?
A) Yağ lambası
B) Yakıt lambası
C) El fren lambası
D) Geri vites lambası
İpucu: Motor çalışınca yağ basıncı oluşur.
Açıklama: Motor çalışınca yağ basıncı oluşur ve yağ lambası sönmelidir. Sönmüyorsa motor hemen durdurulmalıdır.
12. İş makinesinin yakıt deposuna su karışırsa bundan en çok zarar gören parçalar nelerdir?
A) Pompa ve enjektör elemanları
B) Benzin otomatiği ve bujileri
C) Yağ pompası ve yağ filtresi
D) Su pompası ve termostat
İpucu: Dizel yakıt sisteminin hassas parçaları.
Açıklama: Yakıta karışan su, dizel motorun yakıt pompasını ve enjektörlerini paslandırır ve bozar. Bu nedenle yakıt filtresinin suyu düzenli boşaltılır.
13. Aşağıdakilerden hangisi iş makinesinin hidrolik sisteminin bir elemanıdır?
A) Yön valfleri
B) Şarj dinamosu
C) Marş motoru
D) Motor bloğu
İpucu: Yağı yönlendiren parçalar.
Açıklama: Yön valfleri, hidrolik yağın hangi silindire ya da motora gideceğini belirleyen hidrolik sistem elemanlarıdır.
14. Aşağıdakilerden hangisi aktarma organının bir elemanıdır?
A) Supaplar
B) Rotlar
C) Pistonlar
D) Vites kutusu
İpucu: Motor gücünü tekerleklere ileten parçalar.
Açıklama: Aktarma organları debriyaj, vites kutusu, şaft, diferansiyel ve akslardan oluşur. Supap ve piston motorun, rot direksiyonun parçasıdır.
15. İş makinelerinde marşa basıldığında marş motoru yavaş dönüyorsa sebebi hangisidir?
A) Akümülatör zayıflamıştır.
B) Alternatör arızalıdır.
C) Bujilere akım gelmiyordur.
D) Endüksiyon bobini arızalıdır
İpucu: Marş motoruna yeterli akım gitmiyor.
Açıklama: Marş motoru yavaş dönüyorsa akü zayıflamıştır ya da kutup başları gevşek veya oksitlidir.
16. Karlı havalarda hangi lastiklere zincir takılır?
A) Ön lastiklerin birine
B) Çekici lastiklere
C) Çekici olmayan lastiklerin ikisine
D) Arka lastiklerin birine
İpucu: Hareketi yola veren lastikler.
Açıklama: Kar zinciri, hareketi yola ileten çekici tekerleklerin her ikisine birden takılır.
17. Diferansiyeldeki hareketi tekerleklere ileten aktarma organı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Aks
B) Vites kutusu
C) Rot
D) Şaft
İpucu: Diferansiyelden tekerleğe uzanan mil.
Açıklama: Akslar diferansiyelden aldığı hareketi tekerleklere iletir. Şaft ise vites kutusundan diferansiyele hareket taşır.
18. İş makinelerinde yakıt tasarrufu sağlamak için nelere dikkat edilmelidir?
A) Yakıt deposu tam dolu tutulmalıdır
B) Hava filtresi temiz olmalıdır
C) Yağ filtresi temiz olmalıdır
D) Diferansiyel sık sık değiştirilmelidir
İpucu: Motor rahat nefes almalıdır.
Açıklama: Temiz hava filtresi motorun yeterli hava almasını sağlar, yanma iyileşir ve yakıt tüketimi azalır.
19. Radyatör kapağı arızalı ise aşağıdakilerden hangisi meydana gelir?
A) Motor yağ yakar.
B) Motor hararet yapar.
C) Motor soğuk çalışır.
D) Motor çalışmaz
İpucu: Kapak sistemdeki basıncı ayarlar.
Açıklama: Radyatör kapağı sistemi basınç altında tutarak suyun kaynama noktasını yükseltir. Kapak arızalanırsa su erken kaynar, eksilir ve motor hararet yapar.
20. Akü kablolarının kutup başlarından sökülmesi hangi sırayla olmalıdır?
A) İlk önce eksi sonra artı sökülür
B) İlk önce artı sonra eksi sökülür
C) Her ikisi de aynı anda sökülmelidir
D) Her üçü de doğru olabilir
İpucu: Kısa devre riskini önlemek için.
Açıklama: Akü sökülürken önce eksi (şase) kutup, sonra artı kutup sökülür. Takarken ise önce artı, sonra eksi takılır. Böylece anahtar şaseye değse bile kısa devre oluşmaz.
Akü ve Elektrik Sisteminde Sıkça Sorulan Sorular
Akü şarj edilirken neden havalandırma gerekir?
Şarj sırasında akü patlayıcı özellikte hidrojen gazı açığa çıkarabilir. Havalandırma bu gazın birikmesini önler; şarj alanında sigara ve kıvılcım yasaktır.
Alternatörün görevi nedir?
Motor çalışırken elektrik üretir, aküyü şarj eder ve araçtaki elektrikli sistemleri besler.
