İş makinesi operatörünün motor ve elektrik bilgisi neden bu kadar önemli? Çünkü sahada usta her an yanınızda olmuyor. Küçük bir arızayı fark etmek ya da gösterge uyarısını doğru okumak, makineyi ve sizi büyük bir sorundan kurtarabilir.
Bu ilk test temel konularla başlıyor: dizel motorun çalışma prensibi, yakıt sistemi, hava filtresi ve motor yağı. İş makinelerinin büyük kısmı dizel motorlu olduğu için sorular da bu motora göre kurgulanmış. Dizel forkliftlerin özelliklerini dizel forklift sayfamızda anlattık. Uyarı lambaları için motor arıza lambası yazısı işinize yarar. Forklift kursuna kayıt için forklift ehliyeti nasıl alınır sayfasına bakabilirsiniz. Kurs programları ve yönergeler MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanıyor.
İçindekiler
Motor Elektrik Soruları – 1
Her soruda cevabınızı verin, doğrusunu ve kısa açıklamasını hemen görün. Takıldığınız yerde ipucuna bakabilirsiniz.
- 20soru
- 💡ipucu
- ⏱️süre yok
1. Soğuk havalarda iş makinesinin motorunun soğutma suyuna ne katılır?
A) Yağ katılır
B) Yakıt katılır
C) Antifriz katılır
D) Hiçbiri
İpucu: Donmayı önleyen sıvı.
Açıklama: Soğuk havalarda soğutma suyunun donmaması için suya antifriz katılır. Antifriz ayrıca pas ve kireçlenmeyi de önler.
2. Aşağıdakilerden hangisi içten yanmalı motorun tanımıdır?
A) Hareket enerjisini elektrik enerjisine çeviren makinedir
B) Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren makinedir
C) Hareket enerjisini ısı enerjisine çeviren makinedir
D) Elektrik enerjisini ısı enerjisine çeviren makinedir
İpucu: Yakıt yanar, piston hareket eder.
Açıklama: İçten yanmalı motor, yakıtın silindir içinde yanmasıyla elde edilen ısı enerjisini mekanik (hareket) enerjisine çeviren makinedir.
3. Motorda sürtünme sonucu aşınmaları en aza indiren sistem hangisidir?
A) Soğutma sistemi
B) Yakıt sistemi
C) Yağlama sistemi
D) Şarj sistemi
İpucu: Parçalar arasında yağ tabakası.
Açıklama: Yağlama sistemi, hareketli parçalar arasında yağ tabakası oluşturarak sürtünmeyi ve aşınmayı en aza indirir.
4. İş makinelerinde hidrolik sistemlerin bakımı yapılırken nelere dikkat edilir?
A) Hidrolik hortum ve rekorlar kontrol edilir, kaçak olup olmadığına bakılır
B) Her bakımda rekorlar bir tur sıkılır
C) Hidrolik seviyesi eksik ise motor yağı ile tamamlanır
D) Hidrolik silindirler sökülüp taşlanır
İpucu: Hidrolik sistemde en sık sorun kaçaktır.
Açıklama: Hidrolik sistem bakımında hortum ve rekorlar kontrol edilir, kaçak olup olmadığına bakılır. Eksik yağ, motor yağıyla değil uygun hidrolik yağıyla tamamlanır.
5. Dizel motorların soğuk havalarda rahat çalışmasını sağlamak için hangi sistem kullanılır?
A) Yakıta benzin eklenir
B) Isıtma (kızdırma) bujileri kullanılır
C) Yakıta antifriz katılır
D) Motora sıcak su dökülür
İpucu: Yanma odası önceden ısıtılır.
Açıklama: Dizel motorlarda soğuk havada kızdırma bujileri yanma odasını ısıtır ve motorun kolay çalışmasını sağlar.
6. İş makinelerinde kullanılan marş motorunun görevi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Makinanın motoruna ilk hareketi vermek
B) Su devir-daimini hızlandırmak
C) Yağ devir-daimini hızlandırmak
D) Hava filtresinin temizlenmesini sağlamak
İpucu: Motoru ilk kez döndüren parça.
Açıklama: Marş motoru, aküden aldığı elektrikle motorun volanını döndürerek motora ilk hareketi verir.
7. Akümülatörün bakımında aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?
A) Akümülatörün tamamı saf su ile doldurulmalıdır
B) Plakaların 1 cm üzerine kadar saf su konulmalıdır
C) Plakaların ortasına kadar saf su konulmalıdır
D) Plakaların 1 cm altına kadar saf su konulmalıdır.
İpucu: Plakalar sıvının içinde kalmalıdır.
Açıklama: Bakım gerektiren akülerde elektrolit seviyesi plakaların yaklaşık 1 cm üzerinde olmalıdır; eksilen kısım saf su ile tamamlanır.
8. Kuru tip hava filtresi temizlenirken en uygun metot aşağıdakilerden hangisidir?
A) Su ile yıkarak
B) İnce yağ ile yıkayarak
C) Mazotla veya benzinle yıkayarak
D) Hava tutularak temizlenir
İpucu: Kuru filtre ıslatılmaz.
Açıklama: Kuru tip hava filtresi, içeriden dışarıya doğru düşük basınçlı hava tutularak temizlenir. Su, yağ ya da yakıtla yıkanmaz.
9. İş makinesi motoru çalıştırıldığında aşağıdaki lambalardan hangisi sönmelidir?
A) El fren lambası
B) Yakıt lambası
C) Şarj lambası
D) Geri vites lambası
İpucu: Motor çalışınca alternatör şarj etmeye başlar.
Açıklama: Motor çalışınca alternatör aküyü şarj etmeye başlar ve şarj lambası sönmelidir. Sönmüyorsa şarj sisteminde arıza vardır.
10. Frenleme sırasında fren pedalı yeterince sertleşmiyorsa sebebi nedir?
A) Hidrolik seviyesi yüksektir.
B) Pedal boşluğu azdır.
C) Sistemde hava vardır.
D) Lastik hava basıncı düşüktür.
İpucu: Hava sıkışır, hidrolik sıkışmaz.
Açıklama: Hidrolik fren sisteminde hava varsa pedala basıldığında hava sıkışır ve pedal süngerimsi, yumuşak olur. Sistemin havası alınmalıdır.
11. Soğutma sisteminin görevi nedir?
A) Motorun ısınmasını sağlamak
B) Motoru verimli çalışma sıcaklığında sabit tutmak
C) Motorun daha güçlenmesini sağlamak
D) Makinenin daha hızlı gitmesini sağlamak
İpucu: Motor ne çok soğuk ne çok sıcak olmalıdır.
Açıklama: Soğutma sistemi motoru en verimli çalıştığı sıcaklıkta sabit tutar; aşırı ısınmayı önler.
12. İş makinesinin hidrolik sisteminde, hidrolik miktarı düşük ise ne ile tamamlanır?
A) Motor yağı ile
B) Gres yağı ile
C) Uygun hidrolik yağı ile
D) Şanzıman yağı ile
İpucu: Her sistemin kendi yağı vardır.
Açıklama: Hidrolik yağı eksikse üreticinin önerdiği uygun hidrolik yağı ile tamamlanır. Farklı yağ eklemek sisteme zarar verir.
13. Sıkıştırılan hava üzerine motorin püskürten motor parçasının adı nedir?
A) Buji
B) Supap
C) Enjektör
D) Krank mili
İpucu: Dizel motorda yakıtı püskürten parça.
Açıklama: Dizel motorlarda enjektör, sıkıştırılarak ısınmış havanın üzerine motorini yüksek basınçla püskürtür.
14. İş makinesi bakımları aşağıdaki kriterlerden hangisine göre yapılır?
A) Belli kilometreye göre yapılır
B) Makine arıza verdiğinde yapılır
C) Çalışma saatine göre yapılır
D) Makinenin çalışmadığı boş zamanlarda yapılır
İpucu: İş makinelerinde sayaç saat gösterir.
Açıklama: İş makinelerinin bakımları kilometreye değil, saat sayacındaki çalışma saatine göre yapılır.
15. İş makinelerinde kullanılan dört zamanlı motorlarda zamanlama sırası nasıldır?
A) Emme – Egzoz – Sıkıştırma – Ateşleme
B) Egzoz – Emme – Sıkıştırma – Ateşleme
C) Sıkıştırma – Ateşleme – Egzoz – Emme
D) Emme – Sıkıştırma – Ateşleme – Egzoz
İpucu: Önce hava alınır, en son atılır.
Açıklama: Dört zamanlı motorun sırası emme, sıkıştırma, ateşleme (iş) ve egzozdur.
16. İş makinelerinde marşa basıldığında motor dönmüyor ise aşağıdakilerden hangisi yapılır?
A) İş makinesi itilerek çalıştırılır
B) Makine kamyona yüklenip tamirciye götürülür
C) Akü kutup başları kontrol edilir
D) Motor yenisi ile değiştirilir
İpucu: İlk akla gelen elektrik bağlantısı.
Açıklama: Marşa basıldığında motor dönmüyorsa önce akü kutup başlarının gevşek ya da oksitli olup olmadığı ve akünün şarjı kontrol edilir.
17. Virajlarda arka tekerleklerin farklı hızlarda dönmesini sağlayan sistem hangisidir?
A) Diferansiyel sistemi
B) Fren sistemi
C) Direksiyon sistemi
D) Ön düzen sistemi
İpucu: Dönüşte dış teker daha fazla yol alır.
Açıklama: Diferansiyel, virajlarda dıştaki tekerleğin içtekinden daha hızlı dönmesini sağlar.
18. İş makinelerinin lastikleri üzerinde bulunan rakamlar aşağıdakilerden hangisini belirtir?
A) Lastiğin ısısını
B) Lastiğin ebatlarını
C) Lastiğin yoğunluğunu
D) Lastiğin havasını
İpucu: Genişlik, jant çapı…
Açıklama: Lastik üzerindeki rakamlar lastiğin genişlik, yükseklik oranı ve jant çapı gibi ebatlarını belirtir.
19. Frenleme esnasında iş makinesi bir tarafa savruluyorsa arıza sebebi hangisidir?
A) Debriyaj ayarı bozuktur
B) Diferansiyel ayarı bozuktur
C) Rölanti ayarı bozuktur
D) Fren ayarı bozuktur
İpucu: Tekerlerin eşit fren tutmaması.
Açıklama: Frenleme sırasında makine bir tarafa çekiyorsa tekerleklerdeki frenler eşit tutmuyordur; fren ayarı bozuktur.
20. İş makinelerinde, sigortalardan biri atmış ise yerine ne tip sigorta takılır?
A) Farklı amperde sigorta
B) Tel sarılmış sigorta
C) Sigara kağıdı sarılmış sigorta
D) Aynı amperde sigorta
İpucu: Sigorta değeri değiştirilmez.
Açıklama: Atan sigortanın yerine mutlaka aynı amper değerinde sigorta takılır. Tel ya da kâğıt sarmak ve farklı amper kullanmak yangına yol açabilir.
Dizel Motor Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Dizel motor ile benzinli motor arasındaki temel fark nedir?
Dizel motorda yakıt, sıkıştırılarak ısınan havanın içine püskürtülür ve kendiliğinden tutuşur. Benzinli motorda ise tutuşmayı buji sağlar.
Hava filtresi tıkanırsa ne olur?
Motor yeterli hava alamaz, güç düşer, yakıt tüketimi artar ve egzozdan siyah duman çıkabilir.
