İlk testte makinenin kendisine odaklanmıştık. Bu ikinci sette ise dikkat çalışma alanına kayıyor. Zemin taşıma gücü, eğim, yer altı hatları, havai elektrik hatları ve çevrede çalışan kişiler… Makine kusursuz olsa bile alan uygun değilse risk devam eder.
Sorular çoğunlukla “operatör ne yapmalıdır?” kalıbında. Burada genellikle doğru cevap, işe başlamadan önce durumu tespit edip önlem alan şıktır. Hızlıca işe girişen seçeneklerden uzak durun. Kazı işlerinde alan hazırlığı için ekskavatör operatörü yazımız faydalı olur. Belge türleri ve şartları iş makinesi operatör belgeleri sayfasında. Ekskavatör belgesi almak isteyenler ekskavatör ehliyeti sayfasından bilgi alabilir. Yapı işlerindeki iş sağlığı ve güvenliği yönetmelikleri Resmî Gazete üzerinden okunabilir.
İçindekiler
İş Öncesi Hazırlık Soruları – 2
Her soruda cevabınızı verin, doğrusunu ve kısa açıklamasını hemen görün. Takıldığınız yerde ipucuna bakabilirsiniz.
- 12soru
- 💡ipucu
- ⏱️süre yok
Cevaplarınız
1. İş öncesi hazırlık yapan operatörün görevi aşağıdakilerden hangisi değildir?
A) İş sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili önlemleri almak
B) Çalışma alanını incelemek
C) İşin uzak ve yakınlığına bakmak
D) Amirlerinden iş ile ilgili bilgi almak
İpucu: İşin yeri hazırlığı değiştirmez.
Açıklama: İş öncesinde operatör iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alır, çalışma alanını inceler ve amirlerinden iş hakkında bilgi alır. İşin uzak ya da yakın olması hazırlık görevi değildir.
2. İş makinalarında bakım yapıldıktan sonra çıkan atıklar ne yapılmalıdır?
A) Görünmeyen bir yere dökülür
B) Kuyu açılarak toprak altına gömülür
C) Atık toplama kabına alınır
D) Atıkların yakılarak imha edilir
İpucu: Atık yağ ve filtreler çevreyi kirletir.
Açıklama: Bakımdan çıkan atık yağ, filtre ve benzeri atıklar atık toplama kaplarında biriktirilir ve lisanslı firmalara verilir. Toprağa dökülmez, gömülmez, yakılmaz.
3. İş makinası özel yük taşıma izin belgesine aşağıdakilerden hangisi yazılır?
A) Araç ve yüke ait bilgiler
B) Toplam dingil adedi
C) Aracın yüklü durumdaki ölçüleri
D) Hepsi
İpucu: Belge aracın ve yükün tüm bilgilerini içerir.
Açıklama: Özel yük taşıma izin belgesinde araç ve yüke ait bilgiler, toplam dingil sayısı ve aracın yüklü durumdaki ölçüleri yer alır.
4. İş öncesi hazırlık yapan operatör aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?
A) İş için uygun ataşman takmak
B) Palet gerginlik ayarlarını yapmak
C) Çalışma alanını incelemek
D) Hepsi
İpucu: Hepsi hazırlık işidir.
Açıklama: İş öncesinde operatör işe uygun ataşmanı takar, paletli makinede palet gerginliğini kontrol eder ve çalışma alanını inceler.
5. Operatör iş makinasının hidrolik sistemlerinin bakımını yaparken nelere dikkat edilir?
A) Yağın eskiyip eskimediğine bakılır
B) Hortum ve rekorlar kontrol edilir, kaçak olup olmadığına bakılır
C) Yağın nerden alındığına bakılır
D) Yön kontrol valfleri temizlenir
İpucu: Hidrolik sistemde en sık sorun kaçaktır.
Açıklama: Hidrolik sistem bakımında hortum ve rekorlar kontrol edilir, kaçak olup olmadığına bakılır. Valf temizliği servis işidir.
6. İş makinaları için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Yük kapasiteleri üzerinde yazılı olmalıdır.
B) Lastik havaları 15 bar’dan düşük olmalıdır.
C) Operatör yardımcısı bütün gece makineyi çalıştırmalıdır.
D) Her gün motor yağı değiştirilmelidir.
İpucu: Operatör kapasiteyi görebilmelidir.
Açıklama: İş makinelerinin yük kapasiteleri üzerlerinde açıkça yazılı olmalıdır.
7. İş makinası operatörü ilk hareketten önce ne yapar?
A) Motor yağı ve akü kontrollerini yapar
B) İş makinası çevresini kontrol eder, hidrolik kaçağı olup olmadığına bakar
C) Hidrolik seviye kontrollerini yapar
D) Hepsi doğru
İpucu: İlk hareketten önceki kontrollerin tamamı.
Açıklama: İlk hareketten önce motor yağı, akü ve hidrolik seviyesi kontrol edilir; makinenin çevresi dolaşılarak kaçak olup olmadığına bakılır.
8. Paletlenmiş yüklerin kaldırılmasında aşağıdaki ataşmanlardan hangisi kullanılır?
A) Teleskopik bom
B) Klemşeft kepçe
C) Riperli kepçe
D) Forklift çatalı
İpucu: Paletin altına giren ataşman.
Açıklama: Paletli yükler, paletin boşluklarına giren forklift çatalı ile kaldırılır ve taşınır.
9. İş makinalarında kullanılan ataşmanlar ne işe yarar?
A) Fren sisteminin bir parçası
B) Çelik burgulu halatlara verilen isim
C) Halat tamburunun bağlandığı bloğa verilen isim
D) Yükün doğru ve güvenli şekilde nakledilmesi için kullanılan ekipmanlar
İpucu: Makineye takılıp çıkarılan iş ekipmanları.
Açıklama: Ataşmanlar, iş makinesine takılan ve yükün doğru ve güvenli taşınmasını ya da belirli bir işin yapılmasını sağlayan ekipmanlardır (çatal, kova, kanca gibi).
10. Manyetik ataşmanlar ne tip yüklerde tercih edilir?
A) Diğer ataşmanların sağlıklı kullanılamadığı, mıknatıs ile çekilebilen yükler
B) Mermer blokların taşınmasında
C) Ahşap malzemeleri yükleme – iletmede
D) Hiçbiri
İpucu: Mıknatıs yalnızca demir içeren malzemeyi çeker.
Açıklama: Manyetik ataşmanlar hurda demir, sac ve profil gibi mıknatısla çekilebilen ve diğer ataşmanlarla güvenli tutulamayan yüklerde kullanılır.
11. Operatörün görevi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Makinenin bakımını üstlenmez
B) Makinanın genel kontrolünü ve günlük bakımını yapar
C) Operatör makineye sadece iş yaptırır
D) Operatör yalnız aracın bakımından sorumludur
İpucu: Günlük bakım operatöre aittir.
Açıklama: Operatör makinenin genel kontrolünü ve günlük bakımını yapar; büyük bakım ve onarımlar servis tarafından yapılır.
12. Hidrolik kumanda valflerinin görevi nedir?
A) Yağı soğutmak
B) Yağı süzmek
C) Kumanda ettiğimiz kol yönüne yağın akışını sağlar
D) Depodaki yağı emmek
İpucu: Kolu oynatınca yağı yönlendiren parça.
Açıklama: Hidrolik kumanda valfleri, operatörün kumanda kolunu hareket ettirdiği yöne göre yağın ilgili silindire akışını sağlar. Yağı pompa emer, filtre süzer, soğutucu soğutur.
Çalışma Alanı Güvenliğinde Sıkça Sorulan Sorular
Havai elektrik hattı yakınında nasıl çalışılır?
Hattın sorumlu kuruluşu bilgilendirilir, güvenli mesafe korunur ve gerekirse gözcü kullanılır. Mümkünse hattın enerjisi kestirilir.
Zemin uygun değilse ne yapılmalı?
Makine o alana sokulmaz. Zemin sağlamlaştırılır, altlık kullanılır ya da çalışma yeri değiştirilir.
